Europa gaat gebukt onder extreme hitte en grote droogte. Bijna geen land binnen Europa dat een temperatuurrecord niet zag sneuvelen. Hittegolven zijn er bij de vleet. Nederland is toe aan hittegolf nummer twee, terwijl het gemiddelde sinds de eeuwwisseling op eens per twee jaar ligt. Als het gaat om regionale hittegolven heeft Limburg er al vier gehad en is nummer vijf in de maak. Die aanhoudende extreme hitte heeft op nagenoeg alles een impact, dus ook op de Nederlandse arbeidsmarkt.
De negatieve effecten van de hitte en droogte zijn een daling van de arbeidsproductiviteit, een stijgend ziekteverzuim en noodzakelijke aanpassingen in werkroosters. Een onlangs uitgevoerd onderzoek van verzekeraar Centraal Beheer / Ipsos I&O liet zien dat 71% van de Nederlandse ondernemers tijdens warme dagen minder productief is. Daarnaast ervaart ruim 4% van de beroepsbevolking (circa 358.000 werknemers) structurele hittestress op de werkplek, hetgeen leidt tot acute gezondheidsrisico's en uitval.
Productiviteitsverlies vanaf 24°C
Volgens economische analyses daalt de productiviteit van werknemers met 3% per graad boven de 30 °C. Het productiviteitsverlies begint echter al eerder en is merkbaar vanaf 24 °C.
De site Infinance.nl meldde dat ongeveer 21% van de ondernemers en zzp'ers aangeeft fysieke klachten te hebben door de extreme warmte. Daarnaast neemt ruim 61% van de werkenden weleens extra vrij of een paar uur verlof op als de temperaturen extreem oplopen.
Een klimaatexpert, aan het woord gelaten in een RIVM&TNO-rapport uit 2022, zei dat werkenden tijdens werk vaker zullen moeten rusten om de lichaamstemperatuur onder de grens van 38°C te houden. De kans op hittestress, hitteberoerte en andere gezondheidsrisico’s zal toenemen tijdens het werk. Dat geldt ook voor kantoorpersoneel, medewerkers in bedrijfshallen en thuiswerkers. Zij kunnen meer hinder gaan ondervinden van hitte doordat koelsystemen niet toereikend zijn of niet toegepast kunnen worden.
UV
De directe gevolgen van klimaatverandering op gezond en veilig werken hebben vooral betrekking op het werken met en onder extreme weercondities. Uit het eerdergenoemde rapport van RIVM&TNO kwam naar voren dat werknemers buiten vaker en langer in de zon werken vanwege de toename van het aantal zonuren. Hierdoor neemt de blootstelling aan uv-straling toe en de bijbehorende risico’s op huidkanker.
Een onderzoek van TNO uit 2025 liet zien dat sectoren met veel buitenwerk - lees bouw, infra en agrarisch - de laatste jaren massaal hun roosters aanpassen als de thermometer de 30 graden aantikt of overschrijdt. In de meeste gevallen betekent dat vroeger in de ochtend starten om de heetste uren van de middag te mijden. Sommigen kiezen ervoor om die heetste momenten als siësta in te vullen en in de late avonduren de werkdag af te ronden.
Verder kan een langdurige periode van droogte leiden tot meer stofvorming. In bijvoorbeeld de agrarische sector en de (wegen)bouw zal dan vaker onder stoffige omstandigheden worden gewerkt. Dat kan met name longproblemen veroorzaken en allergieën opwekken.
Hitteplannen?
Vakbond CNV liet onderzoeken hoe het staat met bedrijfshitteplannen in Nederland. Daaruit bleek dat ongeveer 60% van de werkgevers geen officieel hitteplan heeft. Wetende dat meer dan de helft van de werknemers gezondheidsschade oploopt door de extreme warmte, pleiten vakbonden daarom voor striktere regels en een wettelijk vastgelegde maximumtemperatuur in de arbowet, waar we hier meer over schrijven. Wordt die overschreden dan zouden er aanpassingen moeten zijn of het werk worden stilgelegd.
Terug naar alle artikelen