Sinds donderdag 18 juni is in Nederland het Nationaal Hitteplan actief, de vijftiende keer sinds de invoering in 2007. Voor iedereen het eerste moment van 2026 om extra rekening te houden met het warme weer. Dat geldt ook voor werkgevers en werknemers, omdat er wel ‘gewoon’ gewerkt moet worden.
De Arbowet geeft aan hoe de arbeidsomstandigheden dienen te zijn. In artikel 3 van die wet staat dat een werkgever ervoor dient te zorgen dat de veiligheid en de gezondheid van de werknemers gewaarborgd zijn. Nu de hitte ongenadig zijn eerste vuistslag van het jaar uitdeelt, is het ergens vreemd te noemen dat er in die wet niet wordt gesproken over iets als een ‘grenstemperatuur’. De wet heeft het alleen over ‘dat de temperatuur geen schade aan de gezondheid van de werknemers mag veroorzaken’. Het is dus aan werkgever én werknemers om te bepalen wanneer de warmte (of koude) aan de grenzen van werkbaarheid komen. Temperatuur lijkt een eerste criterium voor de grensbepaling, maar luchtvochtigheid en soort werk hebben een even belangrijke rol.
Buiten en binnen
Zij die het kunnen weten geven aan dat temperaturen van 30 graden en hoger het eerste signaal zijn om, letterlijk en figuurlijk, voorzichtig te werk te gaan. Als daar een luchtvochtigheid van 50% of meer bij komt, ligt namelijk het verschijnsel van hittestress op de loer. Wetende dat in ons land de luchtvochtigheid al gauw de 70% overschrijdt, worden hart en bloedvaten in die omstandigheden extra op de proef gesteld. Worden die extremen verwacht of bereikt, dan zijn uiteindelijk het tijdelijk verschuiven van werktijden of het neerleggen van het werk de enige opties.
Nu is het zo dat in Nederland ongeveer 80% van de beroepsbevolking binnen werkt. In een groeiend aantal fabrieken, kantoren en werkplaatsen is tegenwoordig een vorm van klimaatbeheersing aanwezig. De constante temperatuur en luchtvochtigheid bieden een garantie dat het werk gewoon door kan gaan.
Wat te doen?
De andere ongeveer 20% van de beroepsbevolking werkt deels of altijd in de buitenlucht. Voor hen zijn tal van maatregelen te treffen om de hitte het hoofd te bieden. Dat begint met het aanbieden van bescherming tegen zonlicht en zonnestralen, extra ventilatie, inzetten van mobiele airco’s en het uitschakelen van warmteproducerende apparatuur. Werktijden kunnen verschoven worden, fysiek zwaar werk kan verplaatst worden naar een koeler moment. Verder staan op de lijst van suggesties het vaker inlassen van pauzes, het dragen van luchtiger kledij en het aanbieden van verfrissingen.
Voor wie?
De Nederlandse Arbowet geldt voor iedereen die op Nederlandse bodem werk uitvoert of laat uitvoeren. Dus voor de Spaanse timmerman die voor een Nederlandse aannemer in Gulpen een huis bouwt en voor zijn Nederlandse collega die dat in Haelen voor een Franse aannemer doet, maar bijvoorbeeld niet voor de Nederlandse collega die dat voor een Nederlandse aannemer in België doet.
Tot slot
Elk jaar lijken we te denken dat het warme weer ons nooit eerder zo vroeg attaqueerde, maar die gedachte is misplaatst. In 2017, 2021 en 2023 werd het Nationaal Hitteplan nog eerder in de maand juni van de plank gehaald. In 2018 gebeurde dat zelfs al in mei.
Terug naar alle artikelen