Uit recent onderzoek van de Belgische werkgeversorganisatie VOKA, uitgevoerd door SD Worx, blijkt dat het aantal Belgen dat in Nederlands Limburg werkt inmiddels 23 keer zo groot is als het aantal Limburgers dat in België aan de slag is. In absolute cijfers gaat het om 12.535 Belgen tegenover 530 Nederlanders.
Die 530 zijn een voorlopig dieptepunt in een al jaren dalende trend. Het Belgische Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering mat dat in 2020 meer dan 2700 Nederlanders in België hun brood verdienden, dat daar minder dan de helft van overbleef in 2022 en 580 in 2024. Een daling van 80% in vijf jaar tijd. Het aantal Belgen dat in Nederland werkt was in die periode ook dalende, maar die val was met 24% aanmerkelijk minder sterk.
De belangrijkste oorzaak van die scheve verhouding is een financiële, een geval van bruto-netto. De belastingdruk van België geldt namelijk als een van de hoogste in Europa. Van elke euro die een Belg in eigen land verdient, houdt hij na belastingen zo’n 55% over, een Nederlander 61%. Een Belg die in Nederland zijn salaris verdient houdt derhalve netto meer over dan als hij een vergelijkbare baan in België zou uitvoeren.
Noodklok
De cijfers zijn voor de VOKA reden om de noodklok te luiden. In een gesprek met de televisiezender TVL laat een woordvoerder van VOKA weten dat de Belgische overheid dringend iets aan de aantrekkelijkheid en de concurrentiekracht van de Belgische arbeidsmarkt moet doen. “Er moet iets gebeuren op het vlak van loonbeleid, zodat er netto meer overblijft. Ook administratief zijn aanpassingen nodig. Denk aan telewerken. Vanuit thuis werken heeft automatisch impact op de sociale zekerheid als je in een ander land werkt. Het zijn allemaal kleine zaken die aangepakt moeten worden.”
Addertje 1
Dat telewerken is sinds corona een zorgenkind in de arbeidsmarkt van de grensstreken. Zodra een grensarbeider minstens 25% van de totale arbeidstijd in zijn woonland werkt, verschuift de sociale verzekering namelijk naar het woonland. De werkgever heeft dan een lokale payroll nodig en die stap kan invloed hebben op de totale loonkosten.
Er bestaat sinds juli 2023 echter een uitzondering via het Europese kaderakkoord voor telewerk. Werknemers die uitsluitend telewerken in hun woonland, kunnen onder strikte voorwaarden in het land van de werkgever verzekerd blijven. Het telewerk moet dan wel minder dan 50% van de totale activiteit beslaan.
Addertje 2
Maar dit Europese kaderakkoord is geen fiscaal akkoord. Thuiswerk- of telewerkdagen werden en worden fiscaal nog altijd in het woonland belast, ten minste in het geval België-Nederland. De regelgeving op dat vlak werd niet aangepast in het Belastingverdrag dat beide landen in juni 2023 sloten. Er zijn wel onderhandelingen hierover gaande tussen de twee landen.
Tussen Duitsland en Nederland bestaat wel een akkoord. Daar zorgt de ‘grenswerkersregeling’ ervoor dat werknemers onder bepaalde voorwaarden thuis mogen werken, zonder dat zij in hun thuisland belastingen moeten betalen. Belastingbetaling gebeurt dan integraal in het land waar de werkgever gevestigd is.