In Nederland is de helft van alle werkende vrouwen 40-plus. Als gevolg van overgangsklachten functioneert meer dan een derde van de vrouwen in de overgang minder goed op het werk. Ze melden zich vaker ziek, hebben een lagere arbeidsproductiviteit, minder werkplezier en hun herstel na een werkdag duurt langer. Hoe kan dat verbeterd worden en hoe kunnen vrouwen met deze klachten hun werk op een duurzame manier doen?
Volgens de Stichting van de Arbeid (StvdA) verzuimen vrouwen met overgangsklachten zes tot acht keer zoveel als vrouwen die weinig tot geen last ervaren. Werkgevers draaiden op voor de verzuimkosten, die in 2019 654 miljoen euro bedroegen. In 2023 kwam de Nederlandse Vereniging Obstetrie en Gynaecologie met een rapport over de economische gevolgen van uitval door vrouwspecifieke aandoeningen. De kosten van zorg en productiviteitsverlies voor 2025 werden geschat op een bedrag tussen de 600 miljoen en 2 miljard euro.
Klachten herkennen
Sandra van Oostrom werkt als projectleider met specialisatie Arbeid en Gezondheid bij het RIVM. In een interview met ZonMw vertelde ze dat lang niet alle vrouwen herkennen dat hun klachten bij de overgang horen. “De opvliegers en het nachtelijk zweten zijn inmiddels wel bekend, maar spanningsklachten, spier- en gewrichtspijn en slecht slapen horen bijvoorbeeld ook bij de overgang. Je kunt je voorstellen hoeveel impact die klachten hebben op je functioneren. Als je niet slaapt, maar wel vroeg op het werk moet zijn, is dat zwaar. Maar als je niet weet waar die slapeloosheid vandaan komt, is het lastig een goede oplossing te vinden.”
Erover praten
Delen is weten. Kennis over de invloed van de overgang op het werk verspreiden, is belangrijk, maar die kennis op een veilige manier bespreekbaar maken, net zo. Uit een studie van het RIVM in 2021, gehouden onder ruim 12.000 vrouwen van 45 jaar en ouder, bleek dat ongeveer de helft van de vrouwen met overgangsklachten daarover niet praat op het werk. Niet met een leidinggevende, collega of een arboprofessional.
Van Oostrum ziet veranderingen daarin: “Binnen de overheid worden voorlichtingsworkshops aangeboden. En in sommige ziekenhuizen wordt aan medewerkers een spreekuur aangeboden voor vrouwspecifieke aandoeningen. Daar blijkt behoefte aan te zijn.” Ze zag ook ‘nog betere oplossingen’ zoals integrale programma’s met informatie over de overgang op intranet, toegang tot een bedrijfsarts én workshops voor leidinggevenden en medewerkers.
Helpende handen
Werkgevers en bedrijfsartsen hoeven niet zelf het wiel uit te vinden om het probleem van de overgangsklachten het hoofd te bieden. Er zijn helpende handen te over. Zo is er onder andere een handreiking voor bedrijfsartsen van de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde en een handreiking van de StvdA. Verder is er de organisatie Vuurvrouw Werkt die werkgevers en werknemers helpt met de ontwikkeling en inzet van succesvol menopauzebeleid. Ze houdt op zaterdag 27 juni in Driebergen een dag daarover met workshops.
Terug naar alle artikelen