Bedrijven bestrijden hun tekort aan menskracht vaak door te gaan werven, ook als dat tekort is ontstaan door langdurig verzuim. Volgens recente cijfers van Acture is dat probleem ook anders te tackelen, namelijk door langdurig verzuim eerder en gerichter aan te pakken. Zo zouden organisaties jaarlijks tienduizenden extra medewerkers aan arbeidscapaciteit kunnen benutten. Met name de sectoren die al jaren te maken hebben met een tekort aan personeel zouden, landelijk gemeten, een kleine 95.000 medewerkers aan arbeidscapaciteit laten liggen door onnodig lang verzuim.
Caroline Slikker, consultant bij Adaptics, vond het cijfer 72 uit het onderzoek opvallend. Het is het percentage van de uitvallers dat al maanden voor de ziekmelding klachten vertoonde. "Wat is hiervan de oorzaak?", vraagt Slikker zich af. ‘Het kan zijn omdat er niet op gereageerd wordt, maar vaak speelt ook het werkklimaat een rol en blijven de signalen van, met name plichtsgetrouwe, medewerkers onopgemerkt. Dat vraagt om een leidinggevende die actief signaleert.’
1 op de 8
In slechts 1 op de 8 gevallen werd door de direct leidinggevende gevraagd naar of gehandeld op de melding van de medewerker dat hij klachten heeft. ‘Dit laat wel zien dat het terugdringen van verzuim ook al ver vóór de eerste ziekmelding dient te beginnen’, concludeert Annabelle Hagoort, CEO van Acture. ‘Toch komen veel werkgevers pas in actie wanneer iemand daadwerkelijk uitvalt. Dat is zorgelijk, maar ook begrijpelijk, zeker in sectoren die al jaren met tekorten kampen. De werkdruk is hoog en preventieve of langetermijnbeleidskeuzes verdwijnen naar de achtergrond.’
Plichtsgetrouw
Niet geheel verrassend is het dat de plichtsgetrouwe medewerker het beste zijn klachten weet te verbergen. Kleine pijntjes, en toch gaan werken; ‘ja’ zeggen tegen weer een nieuw project, terwijl de agenda al overloopt. Slikker: ‘Van buiten lijkt dat betrokken en bevlogen. Toch kan juist in deze groep een verhoogd risico op langdurig verzuim ontstaan. Omdat zij door hun motivatie hun eigen grenzen overgaan.’
Als willen moeten wordt
‘Bij plichtsgetrouwe medewerkers verandert het gevoel van willen door toenemende vermoeidheid of stress soms langzaam in een gevoel van moeten’, zegt Slikker. ‘Ze gaan door uit verantwoordelijkheidsgevoel, schuldgevoel of loyaliteit. Deze vormen van motivatie hangen sterk samen met uitputting. Het proces is een sluipend proces en daardoor lang onzichtbaar. Pas wanneer de eerste zichtbare klachten ontstaan, gaan bij de werkgever de alarmbellen af.’
Vertrouwen
Volgens Slikker is daarom regelmatig gesprekken voeren en verzuim meten belangrijk, maar dat niet alleen. ‘Medewerkers moeten zich veilig voelen, kunnen zeggen wat ze nodig hebben, zonder angst te hebben voor negatieve gevolgen. Dat betekent dat leidinggevenden moeten vragen en doorvragen, en constructief reageren op signalen. Zo kan uitval worden voorkomen voordat verzuim ontstaat.’ Hagoort ziet praktische oplossingen door bij de eerste constatering van klachten de capaciteit tijdelijk op te schalen, taken anders te verdelen of eerder ondersteuning te bieden.
Terug naar alle artikelen